هدف این تحقیق، اندازه گیری و تعیین معادله ی آلومتریک زی توده ی برگ، سطح ویژه ی برگ و شاخص سطح برگ گونه های چندل در شهرستان سیریک استان هرمزگان است. در این تحقیق افزون بر تعیین واقعی زی توده ی برگ، سطح ویژه و شاخص سطح برگ درختان چندل، با استفاده از اندازه گیری خصوصیات رویشی درخت و یافتن روابط همبستگی بین مؤلفه های مختلف، معادلات آلومتری آنها نیز محاسبه شد. تعیین شاخص سطح برگ به روش مستقیم با چیدن 88 برگ از 22 درخت انجام گرفت. با استفاده از وزن برگ ها، سطح متوسط برگ ها، سطح تاج درخت و زی توده ی خشک برگ (با جمع آوری یک هشتم تاج درخت و تعیین وزن تر و خشک آنها)، شاخص سطح برگ محاسبه شد. همبستگی و تعیین مدل با استفاده از رگرسیون گام به گام در سطح احتمال 99 درصد مشخص شد. براساس نتایج، میانگین زی توده ی خشک، سطح ویژه و شاخص سطح برگ 33/3 کیلوگرم در هر درخت، 74/39 سانتی متر مربع بر گرم در هر درخت و 06/7 بود. شاخص سطح برگ، با دو عامل سطح برگ و ارتفاع درخت، با ضریب همبستگی 82/0، 65 درصد از واریانس تغییرات متغیر وابسته را پیش بینی کرد. در تعیین سطح ویژه ی برگ نیز تنها عامل سطح برگ به عنوان اثرگذارترین عامل در معادله وارد شد و 56 درصد تغییرات را پیش بینی کرد. نتایج تحقیق نشان داد که سه عامل سطح تاج، سطح برگ و ارتفاع درخت ممکن است اهمیت اساسی در تعیین سه شاخص اکولوژیک زی توده ی برگ، شاخص سطح برگ و سطح ویژه ی برگ درختان چندل و همچنین ارزیابی تغییرات و سلامت توده های مانگرو داشته باشد.

مقدار ماده خشک تولیدی یکی از شاخص های مهم برآورد میزان تولید محصول از واحد سطح یا به ازای واحد حجم آب مصرفی است. شاخص سطح برگ از جمله متداول ترین پارامترهایی است که برای تخمین میزان مصرف آب گیاه و تولید محصول به کار می رود. در این پژوهش تلاش شده است تا با استفاده از دستگاه AccuPAR-LP80 شاخص سطح برگ بدون نیاز به از بین بردن گیاه تخمین زده شود. این پژوهش در کشت و صنعت مگسال در قزوین برای تولید رابطه ای در تخمین ماده خشک با استفاده از شاخص سطح برگ چغندرقند، ذرت و یونجه انجام پذیرفت. شاخص سطح برگ این گیاهان به روش غیرتخریبی و با استفاده از دستگاه AccuPAR-LP80 کالیبره شده تعیین شد. ارزیابی ها نشان داد که بیشترین و کمترین انطباق شاخص سطح برگ با استفاده از این دستگاه به ترتیب مربوط به ذرت و یونجه با ضرایب تبیین 0.96 و 0.88 بود. علاوه بر این، ماده خشک تولیدی به صورت تابعی خطی از شاخص جزء جذب شده تابش فتوسنتز فعال (APAR) تعیین شد. در ارزیابی های آماری، مزارع چغندرقند و یونجه به ترتیب با ضرایب تبیین 0.96 و 0.90 و شاخص RMSE به ترتیب 2.85 و 3.3 کیلوگرم در هکتار بیشترین و کمترین انطباق با مقادیر اندازه گیری شده را نشان داد.

شاخص سطح برگ، از مولفه های کلیدی در تخمین عملکرد محصول و بررسی تنش های ناشی از شرایط محیطی به شمار می رود. با توجه به اهمیت تعیین دقیق این شاخص، تحقیق حاضر برای برآورد شاخص سطح برگ گیاه برنج در شمال کشور انجام شد. بدین منظور 20 مزرعه نمونه برنج در شهرستان رشت انتخاب شد. داده های مورد نیاز با حضور در منطقه و طی برداشت های زمینی به منظور انجام عملیات آزمایشگاهی (روش مستقیم) و اندازه گیری توسط دستگاه AccuPAR (روش غیر مستقیم) گردآوری شد. برداشت های میدانی به منظور محاسبه شاخص سطح برگ از مرحله نشاء تا مرحله گلدهی گیاه برنج در فواصل زمانی 16روزه صورت گرفت. نتایج نشان داد که کمترین و بیشترین میزان سطح برگ به ترتیب مربوط به مرحله نشا و گلدهی است. همچنین، سطح برگ بدست آمده توسط هر دو روش برای هر مزرعه طی مراحل مختلف رشد گیاه از روند یکسانی برخوردار بود. هماهنگی در مقادیر بدست آمده در هر دو روش نشان می دهد که می توان برای محاسبه این شاخص از یک رابطه تجربی استفاده کرد. بر این اساس روابطی تجربی برای هر یک از مراحل رشد گیاه با استفاده از نرم افزار weka3.7 محاسبه و ارائه شد.

درختان جنگل، از مهم ترین و بزرگ ترین مخازن کربن در اکوسیستم های جنگلی به شمار می روند و تأثیر بسیار زیادی در کاهش انتشار کربن اتمسفری دارند. از این رو، چگونگی اندازه گیری و برآورد موجودی ذخایر کربن درختان جنگلی از مهم ترین موضوع های پژوهشی محققان اکولوژی است. هدف از این تحقیق، برآورد زی توده برگ، ذخیره کربن برگ و شاخص سطح برگ گونه ارغوان (Cercis siliquastrum L. ) در ذخیره گاه جنگلی ارغوان استان ایلام بود. بدین منظور و با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی، 30 اصله درخت ارغوان انتخاب و متغیرهای ارتفاع درخت، متوسط قطر تاج، تعداد جست و ارتفاع تاج اندازه گیری شد. سپس برگ های یک چهارم تاج درختان نمونه جمع آوری شد. پس از خشک کردن در داخل آون، وزن خشک برگ ها تعیین شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ های خشک شده در کوره الکتریکی (نمونه-های یک گرمی)، وزن مواد آلی و مقدار کربن برگ ها به دست آمد. برای محاسبه شاخص سطح برگ از روش وزنی استفاده شد. همچنین برای تعمیم نتایج به دست آمده از درختان نمونه به کل جنگل از روش درخت متوسط استفاده شد. نتایج نشان داد که متوسط زی توده برگ، متوسط ذخیره کربن برگ و متوسط مقدار جذب دی اکسید کربن از جو به ترتیب 55/53، 4/23 و 02/86 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. متوسط شاخص سطح برگ گونه ارغوان در منطقه 058/0 به دست آمد. نتایج بررسی روابط آلومتریک با استفاده از روابط رگرسیونی خطی نشان داد که همبستگی مثبت و معنی داری بین متغیر متوسط قطر تاج با متغیرهای زی توده، ذخیره کربن و شاخص سطح برگ درختان ارغوان در این ذخیره گاه وجود دارد.

تحقیق حاضر با هدف، برآورد زی توده، ذخیره کربن و شاخص سطح برگ گونه زالزالک (Crataegus aronia L.) در جنگل های سرطاف شهرستان ایلام انجام شد. بدین منظور و با استفاده از روش نمونه­برداری تصادفی، 30 اصله درخت زالزالک انتخاب و متغیرهای قطر یقه، ارتفاع درخت، طول تاج، قطر بزرگ و کوچک تاج و متوسط قطر تاج اندازه­گیری شد. سپس برگ­های یک چهارم تا یک هشتم تاج درختان نمونه جمع­آوری شد. پس از خشک کردن در داخل آون، وزن خشک برگ­ها تعیین شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ­های خشک شده در کوره الکتریکی، وزن مواد آلی و مقدار کربن برگ­ها به دست آمد. نتایج نشان داد که متوسط زی توده برگ، ذخیره کربن برگ، مقدار جذب دی اکسید کربن از جو به ترتیب 18/99، 61/46، 59/170 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. متوسط شاخص سطح برگ گونه زالزالک برای هر درخت 08/9 و در هکتار منطقه 095/0 محاسبه شد. نتایج بررسی روابط آلومتریک با استفاده از روابط رگرسیونی مدل های مختلف نشان داد که همبستگی مثبت و معنی­داری بین متغیر متوسط قطر تاج با متغیرهای زی توده و شاخص سطح برگ درختان زالزالک در جنگل­های ایلام وجود دارد. به­طور کلی، نتایج حاصل از این تحقیق توانایی اندازه­گیری زی توده، ترسیب کربن و شاخص سطح برگ گونه زالزالک را با استفاده از معادلات آلومتریک نشان می دهد.

جنگل های یاسوج نماینده جنگل های بخش زاگرس جنوبی قلمداد می شوند که از نظر تراکم و ترکیب گونه ای از اهمیت ویژه ای در سطح کشور برخوردارند. دو گونه عمده این جنگل ها را بلوط ایرانی (Quercus brantii) و بنه (Pistacia mutica) تشکیل می دهند. در این تحقیق با استفاده از اندازه گیری اجزای مختلف درختان و یافتن رابطه های همبستگی بین مولفه های مختلف، دو شاخص اکولوژیک میزان بیوماس برگ و شاخص سطح برگ (Leaf Area Index) برآورد شده است. برای این منظور تعدادی از درختان بلوط ایرانی و بنه به روش تصادفی- سیستماتیک انتخاب و مولفه هایی نظیر قطر برابر سینه، ارتفاع درخت، ارتفاع تاج و دو قطر بزرگ و کوچک تاج اندازه گیری شدند. همچنین برگ های قطاعی از تاج درختان که بر حسب کوچکی یا بزرگی تاج درختان بین یک هشتم تا یک چهارم کل درخت بودند، چیده شد. پس از توزین، وزن خشک برگ ها در آزمایشگاه تعیین گردید. برای محاسبه شاخص سطح برگ از روش Gravimetric Method استفاده شد که در آن رابطه بین «سطح برگ» و «وزن خشک» به عنوان معیاری برای برآورد مساحت کل برگ های درخت می باشد. برای تعمیم نتایج بدست آمده از درختان نمونه به کل جنگل از روش «درخت متوسط» (Mean Tree Method) استفاده شد. نتایج نشان داد میزان بیوماس برگ گونه های بلوط ایرانی و بنه به ترتیب 1317.3 و 57.2 کیلوگرم در هکتار است. برای برآورد سریع این شاخص نیز روابط ریاضی مربوط به درختان ارایه گردید. متوسط شاخص سطح برگ در منطقه مورد مطالعه حدود 1.2 برآورد شد. همچنین آزمایش تجزیه برگ گونه های نام برده برای بررسی های بیشتر در زمینه میزان عناصر موجود در برگ انجام شد.

به منظور اندازه گیری شاخص سطح برگ کانوپی گندم به کمک دستگاه اکیوپار در شرایط مزرعه ای، آزمایشی در سال 88-1387 در دو شرایط کشت آبی و دیم با استفاده از هفت رقم گندم (آریا، دریا، کوهدشت، شیرودی، تجن، تارو و زاگرس) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان اجرا شد. اندازه گیری شاخص سطح برگ به دو روش، مستقیم (نمونه گیری تخریبی) و غیرمستقیم با استفاده از دستگاه اکیوپار از مرحله پنجه زنی تا زمان بسته شدن کانوپی انجام شد. نتایج نشان داد که بین ارقام و دو شرایط از نظر ضرایب معادله اختلاف معنی داری وجود نداشت. بنابراین، می توان از یک معادله حاصل از برازش کل داده های آزمایش به صورت (LAI=0.54+1.13×LAI AccuPAR, R2=0.70) برای برآورد شاخص سطح برگ واقعی به کمک شاخص سطح برگ محاسبه شده توسط دستگاه اکیوپار استفاده نمود.

اندازه گیری های دقیق سطح برگ برای مطالعات زراعی و فیزیولوژیک گیاه مهم هستند. به منظور یافتن روش سریع و مطمئن برای تخمین سطح برگ در گلرنگ، آزمایش مزرعه ای با چهار رقم (411، سینا، محلی اصفهان و صفه) در 3 تاریخ کاشت (17 فروردین و 6 و 27 اردیبهشت) به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی انجام شد. در این مطالعه، از مدل های رگرسیونی مختلفی برای تخمین سطح برگ (LA) از طریق اندازه گیری های انجام شده برای تعداد برگ در ساقه اصلی (MSLN)، تعداد گره در ساقه اصلی (MSNN)، وزن خشک برگ (LDW)، وزن خشک ساقه (SDW) و وزن خشک رویشی (VDW) استفاده شدند. بر اساس RMSD (جذر میانگین مربعات) و r (ضریب همبستگی) بین سطح برگ مشاهده شده و پیش بینی شده، LDW بهترین متغیر مستقل برای تخمین سطح برگ معرفی شد. رابطه بین LA و LDW توسط مدل خطی توصیف شد. مقادیر RMSD در ارقام مختلف بین 39.9 تا 61.4 متغیر بود و مقدار r بیش از 0.96 بود که حاکی از دقت نسبتا خوب مدل در پیش بینی LA از طریق LDW است. ازآن جا که هیچ اختلاف معنی داری بین ضرایب مدل خطی برازش یافته بر داده های LA و LDW ارقام مورد مطالعه وجود نداشت، داده های مربوط به همه ارقام باهم ادغام شدند و یک مدل کلی برای تخمین سطح برگ توسط LDW برای رقم گلرنگ به دست آمد (LA=LDW 102.2+10.6) که در این مدل RMSD برابر 52 و r برابر 0.96 بود.